Diogenessyndroom: begrijpen voor we ingrijpen

Het diogenessyndroom is een ernstige vorm van zelfverwaarlozing. De persoon zorgt niet langer voor zijn hygiëne, zijn gezondheid en zijn woning. Meestal stapelen voorwerpen of afval zich op tot sommige kamers onbruikbaar worden.

De term werd in 1975 voorgesteld door Britse geriaters, in een artikel in The Lancet. Hij verwijst naar de Griekse filosoof Diogenes van Sinope. De naam is omstreden: Diogenes koos ervoor niets te bezitten, en dat strookt niet met de situatie van de betrokkenen.

Een toestand, geen levenskeuze

Het diogenessyndroom is op zich geen officiële diagnose. Het overlapt vaak met wat de DSM-5, het naslagwerk in de psychiatrie, sinds 2013 beschrijft als verzamelstoornis. Het kan ook samengaan met een depressie, dementie of een verslaving.

De vaakst genoemde aanleidingen zijn een overlijden, een scheiding of een isolement dat zich langzaam installeert. Veel betrokkenen hadden een heel gewoon sociaal en beroepsleven.

Signalen om op te letten

• een woning waar je moeilijk door kunt, kamers die niet meer gebruikt worden;
• sterke geuren, onbruikbaar sanitair, ongedierte;
• een persoonlijke hygiëne en voeding die achteruitgaan;
• het weigeren van hulp, vaak zonder dat de persoon er zelf om vraagt.

Waarom poetsen niet volstaat

Een woning op één dag leegmaken, zonder akkoord en zonder opvolging, lost niets op. Onderzoek en Belgische hulpverleners pleiten voor een geleidelijke aanpak: vertrouwen opbouwen, de huisarts, de sociale diensten en de omgeving betrekken, en na de interventie opvolging voorzien om herval te vermijden.

Het poetswerk heeft daarin een volwaardige plaats. Het maakt de woning veilig en bewoonbaar. Het werkt beter als de persoon erop voorbereid is, en als iemand hem achteraf begeleidt.

Wat wij doen

Wij komen tussen op vraag van een familie, een OCMW, een ziekenfonds of een eigenaar. We sorteren volgens de gekregen afspraken, leggen papieren en herinneringen apart, en ruimen daarna op, desinfecteren en herstellen. Zonder oordeel, en met één aanspreekpunt van begin tot einde.